W ostatnich latach naukowcy zauważyli, że w zależności od warunków panujących rafy mogą być zdominowane przez koralowce lub szybko rosnące wodorosty, którym sprzyjają zmiany klimatyczne. W wyścigu o przestrzeń ważną rolę mogą odgrywać także gąbki, które dotychczas nie były poważnie brane pod uwagę podczas opracowywania modeli raf.

Aby zrozumieć w jaki sposób wodorosty i gąbki wpływają na równowagę ekosystemu, naukowcy opracowali model matematyczny uwzględniający m.in. szybkość rozrastania się, degradację rafy oraz wpływ żerujących na gąbkach i wodorostach ryb.

Gąbki to jedne z najstarszych zwierząt żyjących na Ziemi. Ewoluowały około 650 mln lat temu. Obecnie szacunkowe dane wskazują iż jedną rafę koralową może zamieszkiwać od 200 do 600 gatunków gąbek. W większości sytuacji są one pożyteczne, niektóre gatunki mogą niszczyć strukturę koralowców, zwłaszcza jeśli konkurencja ze strony wodorostów jest niewielka. Jeżeli gąbki uzyskają przewagę i zdominują koralowce, powrót do poprzedniego stanu jest mało prawdopodobny - wyjaśniają naukowcy.