W tym tygodniu KE ma zaproponować 500 mln euro z nowego budżetu Unii Europejskiej likwidację starych elektrowni jądrowych w Bułgarii, na Litwie i Słowacji. Jednocześnie są  wątpliwości, czy wymienione kraje właściwie wydatkowały otrzymane już na ten cel środki.  Likwidacja starych elektrowni jest jednym z warunków przystąpienia tych krajów do UE. W obecnym budżecie UE, do końca 2013 r., na ten cel przeznaczono 2,8 mld euro z czego połowa tej sumy przeznaczona jest dla Litwy. KE chce kolejnego dofinansowania z budżetu na lata 2014-2020.

Argumentem,  który przemawia za to solidarność i bezpieczeństwo nuklearne w UE. Natomiast  w kwietniu Parlament Europejski zaapelował w rezolucji do Europejskiego Trybunału Obrachunkowego o sprawdzenie czy fundusze na likwidację elektrowni są wykorzystane zgodnie z celem. Europosłowie wyrazili obawę, że część z nich jest kierowana na projekty energetyczne niezwiązane z likwidacją trzech elektrowni jądrowych. Raport Trybunału miał być opublikowany jesienią, ale będzie dopiero w styczniu. Bułgaria, Litwa i Słowacja zmuszone są do zdawania relacji i tłumaczenia się z  wydatkowania swoich środków do rady funduszu zajmującego się likwidacją elektrowni w każdym z tych krajów; w skład rady wchodzą przedstawiciele krajów UE, KE oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Następnie KE przedstawia raport Parlamentowi Europejskiemu.

We wrześniu bułgarski premier Bojko Borisov  zaapelował do przewodniczącego Parlamentu Europejskiego o odpowiednie finansowanie likwidacji elektrowni. Poinformował iż  w bezpieczny dla środowiska sposób zlikwidować do 2030 r. bułgarską elektrownię w Kozłoduju, Bułgaria w latach 2014-2020 potrzebuje wsparcia finansowego w wysokości 450 mln euro. Natomiast KE planowała 700 mln euro dla trzech krajów w tym okresie. roces likwidacji elektrowni jądrowych to długi kosztowny proces, który może zająć nawet 20-30 lat.

Litwa zamknęła pierwszy reaktor elektrowni Ignalina w 2004 r., a drugi wygasiła pod koniec 2009 r., Słowacja zamknęła dwa reaktory w elektrowni Bohunice odpowiednio pod koniec 2006 i 2008 roku. Bułgaria pierwsze dwa reaktory w elektrowni w Kozłoduju zamknęła pod koniec 2002 roku, a następne dwa pod koniec 2006 r.

(fot. http://www.sxc.hu/)