Projekt wymyśl toaletę na nowo ("Reinvent the Toilet"),  ma w definicji rozwiązać problem toalet głownie w biednych krajach. Przede wszystkim jednak, jak fundacja Gatesów informuje na swojej stronie internetowej, ma podwyższyć standard dbania o higienę tam, gdzie nie ma co liczyć na system ścieków i ich oczyszczania. Problem, związany m.in. z chorobami wywoływanymi niewystarczającą higieną, dotyczy aż 40 proc. ludności świata.

W założeniu toalety mają działać w taki sposób, by nie potrzebowały wody i elektryczności, zaś ścieki mają zostać przetwarzane spowrotem na czystą wodę, nawóz, dwutlenek węgla i energię. Dodatkowym warunkiem takiej toalety musi być fakt, iż koszt działania takiej toalety działającej w sposób zaawansowany nie może przekraczać pięciu centów na osobę, a ścieki muszą być przetwarzane w ciągu maksymalnie 24 godzin.

Jak podał portal internetowy kanadyjskiego nadawcy publicznego CBC, grupa inżynierów z Uniwersytetu w Toronto ma już projekt, w którym ścieki są suszone bez użycia środków chemicznych, a do dezynfekcji służą promienie ultrafioletowe.

Fundacja Gatesów zwraca uwagę, że lepszy poziom higieny ma wymierne skutki finansowe. Według obliczeń Światowej Organizacji Zdrowia wynika, iż każdy dolar wydany na poprawę higieny oznacza aż dziewięć dolarów przyszłego zysku w postaci wyższej wydajności, mniejszej liczby chorób i niższych wydatków na opiekę zdrowotną. Do tego dochodzą niewymierne finansowo kwestie, jak zwiększone poczucie godności, prywatności i bezpieczeństwa. Problemem biednych krajów jest bowiem to, że brak toalet oznacza korzystanie z lasu, rowu, czy ulic, a więc miejsc niczym nieosłoniętych.

Uniwersytet z Torono wraz z i siedmioma innymi ośrodkami zostało wybranych spośród 21 uniwersytetów zakwalifikowanych do przedstawienia swoich propozycji. Obecnie nad innymi projektami toalet pracują konstruktorzy m.in. w tak prestiżowych ośrodkach naukowych jak amerykański Kalifornijski Instytut Technologii (CalTech), Uniwersytet Stanforda czy holenderski Technische Universiteit Delft. Osiem końcowych projektów będzie można zobaczyć za rok w siedzibie fundacji Gatesów w Seattle.